علي بن سليمان البحراني « 1 » ، الشيخ الجليل جمال الدين « 2 » ، الحكيم العالم الربّاني عالم به علوم عقليه و نقليه و عارف به قواعد حكما ، صاحب مصنّفات حسنه ، مانند : مفتاح الخير في شرح ديباچة رسالة الطير للشيخ ابن سينا ، و شرح قصيدهء ابن سينا « 3 » در نفس : هبطت إليك من المحلّ الأرفع * ورقاء ذات تعزّز و تمنّع « 4 » و اين شيخ همان است كه فرستاد خدمت جناب خواجه نصير الدين طوسى رسالهء علم استاد خود ، كمال الدين شيخ احمد بن على بن سعيد بن سعادهء بحرانى را و التماس كرد از جناب خواجه كه او را شرح نمايد . جناب خواجه او را شرح فرمود و در اول آن كلماتى در مدح شيخ على و اشعارى در مدح كتاب فرموده كه از جمله اشعار اوست : أتاني كتاب في البلاغة منته * إلى غاية ليست تقارب بالوصف و آية اللّه علّامه حلّى روايت مىكند از اين شيخ به توسط كمال الدين ميثم بحرانى و به توسط پسرش شيخ حسين بن على بن سليمان ، و در وصف او فرموده : و هذا الشيخ كان عالما بالعلوم العقلية و النقلية ، عارفا بقواعد الحكماء ، له مصنفات حسنة . « 5 » انتهى . علي بن سليمان البحراني القدمي « 6 » فقيه جليل القدر ، ملقب به « زين الدين » و مشهور در ديار عجم به « امّ الحديث »

--> ( 1 ) . امل الآمل ، ج 2 ، ص 189 ؛ طبقات اعلام الشيعه ، ( قرن هفتم ) ، ص 105 ؛ اعيان الشيعه ، ج 8 ، ص 247 ؛ ريحانة الادب ، ج 5 ، ص 86 ؛ معجم المؤلفين العراقيين ، ج 7 ، ص 103 ؛ الذريعه ، ج 21 ، ص 329 و ج 24 ، ص 424 ؛ لغت‌نامه دهخدا ، « على » ، ص 149 ؛ خاتمهء مستدرك ، ج 2 ، ص 412 ( 2 ) . يا كمال الدين ( 3 ) . قصيدهء عينيه شروح فراوانى دارد ر . ك : كشف الظنون ، ج 2 ، ص 1241 ؛ الذريعه ، ج 2 ، ص 44 ( 4 ) . شرح و ترجمهء قصيدهء عينيهء روحيهء ابن سينا در اسرار الحكم مرحوم سبزوارى ص 275 به بعد آمده است ( 5 ) . بحار الأنوار ، ج 107 ، ص 65 ، در ضمن اجازه علّامه به بنى زهره ( 6 ) . ريحانة الادب ، ج 2 ، ص 604 ؛ معجم المؤلفين العراقيين ، ج 7 ، ص 103 ؛ الذريعه ، ج 6 ، ص 19 و ج 52 ، ص 193 ؛ لغت‌نامه دهخدا ، « على » ، ص 149 ؛ امل الآمل ، ج 2 ، ص 189 ؛ خاتمهء مستدرك ، ج 2 ، ص 68 ؛ رياض العلماء ، ج 4 ، ص 102 - 103 ؛ الدر المنثور ، چاپ قم ، ج 1 ، ص 181 ؛ نجوم السماء ، چاپ قم ، ص 56 - 57 ؛ لباب الالقاب ، چاپ 1378 ق ، ص 48 ؛ كشكول بحرانى ، چاپ نجف ، ج 3 ، ص 10 ؛ انوار البدرين ، ص 119 - 120